Zuid-Afrika Deel 1 tris : schatje

We zitten ondertussen in Somerset  West tegen Kaapstad. Strategisch gelegen om alle toeristische attracties in de kaap alsmede de belangrijke wijngebieden rond Stellenbosch, Franschhoek en Paarl  te verkennen.
Toch noch effe terugblikken op de vorige week en bevestigen dat de wijnen van Darling echte schatjes zijn. Vooral de witte, ongeacht of het de chardonnay of de chenin  blanc is. Ze hebben steevast een bijzonder mooie harmonie tussen wit fruit en mineraliteit.

Ook op culinair vlak heb ik iets nieuws leren kennen. Kingklip vis. Ik heb deze vis al een keer of vier gekozen deze week, telkens op een andere wijze bereid, en telkens top. De beste bereiding was in Port Elizabeth. Dat was "blackened kingklip", een bereiding waarbij de vis met een kruidig-pikant laagje wordt bedekt en gegrild.  De vis ziet er zwart geblakerd uit en is heerlijk krokant pikant van buiten, en mals wit van binnen. Hiervoor alleen wil ik nog wel eens terugkeren naar  Port Elizabeth.

Zuid-Afrika Deel 1 bis

Ik zit ondertussen al in Mossel Bay, op een terras met panoramisch zicht  op de baai, met een fles gekoelde chenin blanc.
Ik wou nog gewoon effe melden dat van de wijnen die ik in Port Elizabeth heb geprobeerd, die van Darling  Cellars Reserve er bovenuit  staken, wat betreft prijs/kwaliteit, vooral de chardonnay maar ook de syrah.

Ik moest wel effe gaan googelen om te weten waar Darling in Zuid-Afrika ligt. Bij Darling zit ik al eerder in Australië . Enfin het ligt dus op de westkust van de Western Cape op zo'n 75 km van  Kaapstad. Misschien passeer ik er volgende week wel.

Zuid-Afrika deel 1: Port Elizabeth

Ik ben drie weken op verlof in Zuid-Afrika. De eerste drie dagen in Port Elizabeth zitten er bijna op. Alles op het gemak. Zoals de mensen hier. Wat gaan shoppen, zwemmen, wilde beestjes gaan spotten in Addo Elephant Park. En natuurlijk de lokale eet en drink gewoonten gaan verkennen. Voor een wijnliefhebber is het hier een paradijs op aarde. De duurste wijnen op de kaart kosten zo'n 100 a 140 ZAR , dat is zo'n 10 a 14 €!! En goede wijnen. Is dat nu omdat ik op verlof ben of wat. Maar de Zuid-Afrikaanse wijnen die ik hier al heb gedronken vind ik zeer goed tot uitstekend, en eigenlijk veel beter dan die we in Belgie hebben. En aan zo'n prijzen. Ik zal het nog eens zeggen, een waar paradijs op aarde voor wie van een goed glas wijn houd. Ik  kijk al uit naar de Kaap... Het enige waar ik wat moeite mee heb hier is met de auto rijden. Ze rijden hier links. En dat is op zich niet zo erg was het niet dat alles in de auto ook aan de andere kant staat. Met de linkse hand schakelen. Pinkers staan rechts. In het begin als ik wou pinken had ik steeds de ruitenwissers in plaats van de pinker. Enfin na drie dagen begint het al beter te gaan. Ik zal wel moeten opletten wanneer ik in België terug in de auto stap. Maar eerst hier nog een paar weken van de wijnen genieten. Het is hier trouwens nog ideaal weer ook. Zonnig, 25 a 30 graden. Ik zou het hier wel kunnen gewoon worden.

28/12/2012 Stad Kortrijk in Oostende

Tijdens de wintermaanden gaan Rientje en ik nog wel eens graag voor een paar dagen naar de kust, naar Oostende. Wat wandelen in de stad en op de dijk, en eens op restaurant wat gaan genieten.
We gaan dan gewoonlijk ook eens lunchen in "Stad Kortrijk", een eetgelegenheid (ik kies mijn woorden) in de langestraat vlak aan de dijk.
Alles is er recht toe recht aan. Je kan er kiezen uit een tweetal voorgerechten (tomaat garnaal of sla garnaal) en een viertal hoofdgerechten (zeetong, pladijs, mosselen of steak geserveerd met handgesneden frieten en zelf gemaakte mayonaise). De wijnkaart is er ook beperkt tot eenvoudige witte of rode bordeaux. Niet duur maar korrekt en passend bij de gerechten.
Nagerecht of koffie staat er niet op de kaart.

Persoonlijk neem ik er steeds de zeetong gebakken in boter. Je krijgt er steeds een verse  mooie en grote zeetong met lekkere frietjes. En daarenboven is het er helemaal niet duur. Ook de wijn niet.
Dat is toch ook wel een verademing. Je waant je zowaar een paar jaar terug in de tijd...

De man in het zwart in de keuken (René) is zeker geen gereputeerde kok, maar de gerechten die hij serveert zijn eenvoudig, goed en met verse produkten gemaakt. De bediening is er wel minimaal, en blijkbaar kan je er soms nogal "kortaf" behandeld worden, als ik de vele verhalen die je op het Internet kan vinden moet geloven. Zelf heb ik er nog nooit iets van gemerkt.

Ik weet dan ook niet of ik "Stad Kortrijk" moet aanbevelen, maar ik ben er al dikwijls geweest en ben er tot nog toe steeds voldaan en tevreden buiten gestapt. Mischien toch eens uitproberen. Het is in ieder geval uniek. Ik ken geen enkele andere eetgelegenheid die er op gelijkt.

Prettige feestdagen,
en een voorspoedig 2013!

Graves De Vayres

Vrij onbekend en daarom waarschijnlijk ook onbemind. Maar volkomen onterecht! De witte en rode wijnen AOP Graves De Vayres uit Bordeaux zijn uitstekend, en helemaal niet duur!

Graves verwijst hier naar de ondergrond. Die bestaat in deze appellatie ook uit klei zand en keien,  maar heeft verder niets te maken met de meer bekende AOP "Graves".

Ik heb de Graves De Vayres wijnen eigenlijk toevallig ontdekt toen ik in het dorpje Saint Pardon naar "le mascaret" ging kijken.

 

Dit is een fenomeen waarbij de zee bij vloed een golf stroomopwaarts de Dordogne instuwt. Op deze golf kan men een aantal kilometer surfen en kajakken.

 

Dit is een spektakel dat nogal wat kijklustige toeschouwers lokt. En na het spektakel iets gaan eten en drinken op een terras met zicht op de Dordogne. Wat moet een mens nog meer hebben om te genieten op vakantie?

Het is op zo'n terras dat de kwaliteit van de wijn uit de streek ((het was wijn van Château du Petit Puch). mij is opgevallen. De witte was goed en de rode bleek nog beter te zijn Deze zomer ben ik dan ook naar het "maison du vin" op de Place du Général de Gaulle in Vayres getrokken om eens wat nader kennis te maken met deze wijnen.

 

De appellatie is klein en telt maar een 40-tal châteaus. Ze ligt op de linkeroever van de Dordogne. Aan de andere zijde van de Dordogne liggen Fronsac en Canon Fronsac. De wijnen worden gemaakt van de typische Bordeaux variëteiten (Sauvignon Blanc en Semillon voor wit, Merlot, Cabernert Franc en Cabernet Sauvignon voor rood) in blends die nogal kunnen verschillen van château tot château. Indien je meer wil weten ga dan maar eens kijken op www.gravesdevayres.fr.

Ik heb in het "maison du vin" het nodige studiemateriaal aan witte en rode wijnen aangekocht en meegebracht naar België. En daarvan hebben we verleden donderdag in de wijnclub WZN  9 flesjes (3 witte en 6 rode) gedegusteerd. De duurste fles (AOC Graves De Vayres, Chateau La Chapelle Bellevue Rouge 2001) koste 10 EUR en kreeg in de club een score van 92,3/100. De conclusie van de proefavond was dan ook: "goede wijn hoeft helemaal niet duur te zijn". Je moet ze echter wel weten te vinden. En ik vermoed dat "Graves de Vayres" in België niet veel wordt ingevoerd. Maar moest je in de buurt ooit op vakantie zijn, dan weet je alvast waar naartoe.

Proeven Deel 3 - Aroma

De waarnemingen via de mond bij het proeven van gerechten en dranken kan men in drie groepen onderverdelen: mondgevoel, smaak, en aroma. In dit derde deel ga ik wat dieper in op aroma, en meer bepaald op mondaroma's.

Mondaroma's worden evenals geuren  waargenomen door receptorcellen in het reukepitheel. Het reukepitheel is ongeveer 5 cm² groot, gelegen in het dak van de neusholte juist onder de hersenen, en bedekt door slijmvlies (mucosa), waarin vluchtige geurstoffen blijven plakken en gemakkelijk oplossen. Eenmaal opgelost, prikkelen deze stoffen de reukhaartjes van de receptorcellen, waardoor een signaal ontstaat dat via de reukkolf (bulbus olfactorius) naar de hersenen wordt geleid. Bij geuren wordt het reukepitheel geprikkeld door vluchtige stoffen die via de neus binnenkomen. Bij mondaroma's  gaat het om vluchtige stoffen die vanuit de mondholte retronasaal via de keelholte in de neus tot aan het reukepitheel geraken.

 

Men schat dat er zo’n 300 à 1000 verschillende types receptorcellen in het reukepitheel zijn, en dat elk type gevoelig is voor1 à 5 verschillende geurstoffen. Een bepaalde geurstof zal zo een aantal verschillende types receptorcellen stimuleren, waardoor er patronen ontstaan en hiermee overeenstemmende specifieke signalen die in de hersenen als een bepaalde geur of aroma worden waargenomen. Op basis van deze veronderstellingen is het aantal verschillende geuren of aroma's  dat kan worden waargenomen enorm groot, eigenlijk quasi onbeperkt...

Merk ook op dat er een groot verschil is tussen ruiken via de neus en het retronasaal waarnemen van mondaroma's. Bij het ruiken worden duidelijk individuele geuren waargenomen, weliswaar in combinaties, maar toch nog duidelijk onderscheidbaar. Bij mondaroma's wordt er een boeket waargenomen waarin individuele geuren in elkaar vloeien en een geheel gaan vormen. Een belangrijke oorzaak hiervan is het feit dat gerechten en dranken in de mond opwarmen, waardoor er geforceerd meer vluchtige stoffen samen en beter gemengd vrijkomen, en tegelijk retronasaal het reukepitheel bereiken.

Onze hersenen voegen deze retronasale prikkels samen met de smaak en mondgevoel waarnemingen in de mond, zodat het lijkt alsof de waarneming van mondaroma's ook in de mond gebeurt. Wijnproevers weten dat dit niet zo is. Daarom zuigen zij tijdens het rondwalsen van de wijn in de mond ook lucht aan (met het nodige geslurp) en ademen deze via de neus weer uit, zodat de mondaroma's maximaal retronasaal worden waargenomen.

Dat mondaroma's een zeer belangrijk aandeel hebben in de waarnemingen via de mond bij het proeven heeft iedereen al wel ondervonden als de neus verstopt is bij een verkoudheid. Dan vallen de mondaroma's weg en blijven enkel smaak en mondgevoel. Alles wat wordt geproefd lijkt op zo'n momenten  vlak en weinig aangenaam. Van genieten is er dan nog weinig sprake. Men plakt hier soms percentages op, waarbij wordt gesteld dat mondaroma's voor meer dan 80% bepalend zijn voor de kwaliteit van de waarnemingen via de mond bij het proeven.

Wat echter zeker zo belangrijk is bij het proeven is de combinatie van smaak , mondgevoel en mondaroma's waarbij onze hersenen zeer gevoelig zijn voor bepaalde combinaties, en veel minder gevoelig zijn voor andere combinaties. De gevoeligheid voor bepaalde combinaties is zonder twijfel voor een groot deel genetisch bepaald. Bijvoorbeeld fruitaroma's in combinatie met voldoende moelleux (zoet) en vooral veel fraicheur (zuur) , waarbij alle stroefheid in het mondgevoel ontbreekt worden door iedereen van jongs af aan geapprecieerd, waarbij er een duidelijke associatie is met rijp fruit. De gevoeligheid van de hersenen voor bepaalde combinaties kan echter ook aangeleerd worden. Bijvoorbeeld het leren appreciëren van bitter in combinatie met bepaalde eerder zwaardere mondaroma's is duidelijk niet aangeboren. Veel mensen leren pas op latere leeftijd rode wijn, koffie, thee, gestoofd witlof, wild, sigaren, cognac, whisky,  enz. appreciëren.

Het analytisch benaderen van proeven door apart te kijken naar smaak, mondgevoel en mondaroma's is zeker interessant en leerrijk. Maar het zal ondertussen al wel duidelijk zijn dat het de combinatie van al deze aspecten samen is die uiteindelijk bepalend is. Bepaalde combinaties vinden we lekker en andere niet., Sommige combinaties kunnen een mens echt doen genieten, en zelfs in vervoering brengen. De zintuigen spelen hierbij een belangrijke rol, maar uiteindelijk zijn het de hersenen die al die signalen van de zintuigen verwerken en die bepalen of we iets goed vinden of niet, die bepalen of er een zekere harmonie in de combinatie van smaak, mondgevoel en mondaroma's zit die ons aanspreekt of niet.

Ieder mens moet noodzakelijkerwijs voor zichzelf uitmaken wat goed is en wat niet. Mensen die er in slagen hun kijk op wat goed is en wat niet, aan een groot publiek te verkopen worden rijk en beroemd. Denk maar aan Parker en wijn. Is uw eigen kijk op wat goed is en wat niet daarom minderwaardig indien die afwijkt? Natuurlijk niet. Je zal er alleen niet rijk en beroemd mee worden. Maar dat mag niet verhinderen dat je geniet van wat jij goed vind.

 

28/10/2012

Zondag 8 Juli 2012. Regen. Wat voor een zomer hebben we dit jaar eigenlijk? Om 16u00 hebben we een BBQ met vrienden. Gelukkig stopt het met regenen juist na de middag. De tuinmeubelen geraken nog op tijd droog, zodat we het aperitief buiten kunnen serveren.
Om de stemming er toch snel in te krijgen ondanks het mindere weer is er niets zo goed als een zonnige cocktail. Een eenvoudige, fruitige en verfrissende maar met net genoeg alcohol om de stemming er in te krijgen. Het wordt een Cointreaupolitan.

5 cl Cointreau, 3cl veenbessensap (cranberry juice), 2cl citroensap en shaken met ijsblokjes.
Eerst de citroentjes persen.

Een maatbekertje, shaker en cointreau heb je ook nodig.

En cranberry juice. Kan je gewoon in een petfles in de supermarkt kopen.

En de cocktailglazen niet vergeten.

Ik maak ze per twee. Dus 10 cl Cointreau, 6cl veenbessensap, en 4cl citroensap . En ziedaar:

Voor de looks nog een schijfje limoen op het glas aangebracht. Die lag daar. Gewoon inspiratie van het moment. Lekker zuur...

Een zeer eenvoudige cocktail. Verleden zomer in Angers opgepikt toen we Cointreau hebben bezocht. Al een paar maal geprobeerd en succes gegarandeerd!

Werkt bij slecht weer. En nog beter als de zon schijnt :-) Nog een prettige zomer.